Oihane Agirregoitiak Cook Uharteekiko arrantza-protokoloa berritzeari buruz egin duen txostena babestu du Euroganberak

Europako Parlamentuaren osoko bilkurak bi arrantza-protokolo onartu ditu gaur, asteazkenarekin Euskadiko eta Europako ontzientzat arrantza egiteko aukera berriak  jasoz. EBren eta Cook Uharteen arteko arrantza-protokoloari dagokionez, Oihane Agirregoitia EAJ-PNVko eurodiputatuak egindako txostenak zazpi urteko epea ezartzen du, eta Europako 4 atunontziri  emango die urtean 40 egunez arrantza egiteko aukera (Espainiako Estatuko 3 eta Frantziako 1). Protokoloa behin-behinean aplikatzen da 2025eko abendutik, aurreko akordioa amaitu zenetik, eta 2032ko abenduaren 8ra arte egongo da indarrean.

Cook uharteetako uretara sartzeko aukera horren truke, 460.000 euroko ekarpena ordainduko du EBk urtean. Horietatik 165.000 arrantza-baliabideak eskuratzeko erabiliko dira, eta 295.000 tokiko arrantza-politika babesteko. Halaber, ontzi-jabeek lizentzia eta harrapaketengatiko kanonak ordaindu beharko dituzte. Agirregoitiak adierazi duenez, akordioa bat dator Arrantza Politika Bateratuaren lehentasunekin, arrantza-politika iraunkorra sustatzen du eta lurralde horrekiko elkartze estrategikoa indartuko du.

"Akordioa garrantzitsua da bai Europan arrantzan ari diren arrantza-bilaketentzat, bai Cook Uharteekiko loturak sendotzeko. Inguruko egoera geopolitikoa arrazoi garrantzitsua baita Europar Batasunak harreman sendoak izan ditzan Pazifikoko herrialde bazkideekin. Gainera, kezkatu egiten gaituzte eskualdean Txinak daramatzan jarduerek eta  inguru horretan duen eragin gero eta handiagoak. Garrantzitsua da arretaz lan egitea eskualdean gure harremanei eusteko eta aukera berriak aztertzeko, EBren eragina indartzeko eta gobernantza ozeanikoko egitura sendoagoa eta arauetan oinarritua lortzen laguntzeko", aldarrikatu du EAJ-PNVko eurodiputatuak.

Europako Parlamentuak EBren eta Santo Tomé eta Princeren arteko arrantza-protokoloa ere berritu du, 2024ko abenduan amaitu zena. Protokolo berria ere behin-behinean aplikatuko da 2025eko urritik, eta 2029ko urrira arte egongo da indarrean. Cook uharteekin adostutako akordioarekin bezala, atuna eta beste espezie migratzaile batzuk arrantzatzeko aukera emango die Europako ontziei. Zehazki, 26 atunontzi inguratzaile arrantzatu ahal izango dituzte (15 Espainiakoak eta 11 Frantziakoak), baita 9 gainazaleko tretzaontzi ere (7 Espainiakoak eta 2 Portugalgoak). Akordioaren arabera, urtean 6.500 tona harrapatu ahal izango dituzte EBren urteko 825.000 euroko ekarpenaren truke: 325.000 euro sarbide-eskubideetarako eta 500.000 euro tokiko sektoreari laguntzeko. Gainera, harrapatutako arrain tona bakoitzeko 85 euroko kanona ordaindu beharko dute ontzi-jabeek.

Azkenik, itsas plangintza espazialak arrantzan duen aplikazioa aztertzen duen txostena ere onartu du osoko bilkurak. Bertan, antolamendua indartzea gomendatzen da, koordinatuagoa, parte-hartzaileagoa eta ebidentzia zientifikoetan oinarritua, arrantzari eta akuikulturari lehentasunezko eginkizun estrategikoa emanez. Hala, testuak deitoratu egiten du egungo esparru juridikoak aurreikusgarritasuna hobetu ez izana eta arrantza-jarduerei egonkortasuna eman ez izana.

Halaber, azpimarratu du oso garrantzitsua dela azterketa sozioekonomiko zehatza egitea, enpresa txikien eta kostaldeko komunitateen ikuspuntuak barne hartuko dituena, bai eta arrantzaren eta akuikulturaren garrantzia ere, elikadura-subiranotasunari dagokionez, eta garrantzitsua dela arrantza eta akuikultura hobeto integratzea espazioaren antolamenduan, arrantzari eragiten dioten erronka espazialei aktiboki heltzeko, bereziki itsas energiaren, itsas eremu babestuen, itsas garraioaren eta defentsa-eremuen metatze-ondorioei dagokienez, eta jardueren pixkanakako bazterketa saihesteko.

Txostenak gomendatzen du itsasoko parke eolikoak ahal den guztietan arrantzarako hain egokiak ez diren eremuetan kokatzea, arrantza-jardueretarako ondorio negatiboak murrizteko. Era berean, gobernantza gardenagoa eta parte-hartzaileagoa eskatzen da, eta mugaz gaindiko eta eskualdeko lankidetza indartzea, kudeaketa bateratuko eskualde-plataformak sortuz.