Jeltzaleek kritikatu dute Ekhiren ekimenak, buruaskia izan behar zuenak, dirulaguntzen mende jarraitzen duela eta ez duela autonomia planik, eta horrek erakusten duela kudeaketa huts egin duela eta ez duela plangintzarik. Gainera, ohartarazi dute 2026an Ekhi mantentzeak 55.000 euroko kostua izango duela.
31Martxoak EAJ-PNV Hernanik adierazi du EH Bilduk bultzatutako Ekhi ereduak ez dituela aurreikuspenak betetzen eta premiazko birbideratzea eskatzen duela. Jeltzaleek ohartarazi dute erabiltzaileen kopurua gelditu egin dela, 1.581 konturekin soilik. Txostenak ondorioztatzen duenez, kontu horiek Hernaniko biztanleen % 18ri baino ez diete eragiten, eta adierazle argia da sistema ez dela hazten eta sendotzen ari. “Bost urteren ondoren, Ekhi ontzia ez da aireratu. EH Bilduk tokiko merkataritza dinamizatzeko funtsezko tresna gisa saldu zuen proiektu hori, baina errealitatea da gaur egun ez duela behar bezala funtzionatzen eta ez duela espero zen inpaktua sortzen ”.
EAJ-PNVk berretsi du kritikatu egiten duela sistemak Udalaren egitura mende jarraitzea, EH Bilduren Udal Gobernuak berak 2021ean martxan jartzeko agindu zuenaren aurka. “Ekimen autosufizientea izan behar zuenak bere egitura diruz lagunduta eta autonomiarik gabe duen eredua izaten jarraitzen du, eta horrek agerian uzten du kudeaketa huts egin duela eta ez duela plangintzarik”, adierazi dute.
Kudeaketa huts horren kostua agerikoa da: 2026an, ekhi mantentzeak 55.000 euroko gastua ekarriko die berriro hernaniar guztiei, Ekhilur enpresa kooperatiboari zuzenduta. Dirulaguntza hau martxoaren 26an berritu zen tokiko garapen batzordean EAJ-PNVren kontrako botoarekin. Guztira, 300.000 euro inguru sei urtean. “EH Bildu etengabe ari da baliabide publikoak erabiltzen hazten ez den sistema bati eusteko, seriotasunez eta erantzukizunez birplanteatu beharrean”.
Egoera horren aurrean, EAJ-PNVk ereduaren aldaketa sakona eta berehalakoa planteatzen du, neurri zehatzekin:
• Bi urteko epean enpresa kudeatzailearentzako dirulaguntza pixkanaka ezabatzea, EH Bilduk bete ez duen konpromisoa betez.
• Baliabide horiek zuzenean herritarrei zuzentzea, tokiko merkataritzan kontsumorako laguntzak handituz.
Beraz, 2027ko aurrekontuei zuzenketa batean islatuko den jeltzaleen proposamenak laguntzak urteko 160.000 eurotik 215.000 eurora igotzea planteatzen du, eta horrek % 34,4ko igoera ekarriko luke. “Ekhiak funtzionatzea benetan nahi badugu, kanpoko egiturei artifizialki eusteari utzi behar zaio, eta laguntza gehiagorekin hura herritar guztien artean erabiltzea sustatzearen alde egin behar da, sistemaren autosufizientzia lortuz”, azpimarratu dute.
“Herriaren bizitzarako hain sentibera den gai honetan, udalbatzako alderdi guztien adostasuna lortzearen aldeko apustua egiten dugu tokiko merkataritza garatzeko ereduan, Hernaniko merkatarien eta ostalarien elkarteekin lankidetzan, udaleko Merkataritza saileko teknikarien laguntzarekin”, adierazi dute jeltzaleek.
EAJ-PNVk zuzenketa egiteko unea dela ondorioztatu du. “Orain arte bezala jarraitzeak baliabide publikoak xahutzea eta Hernaniko tokiko merkataritzarako aukerak galtzea dakar, eredu adostuagoa, eraginkorragoa, jasangarriagoa eta hobeto kudeatua merezi baitu”.