Alderdi jeltzaleak bultzatutako Konstituzio Auzitegiaren Legea erreformatzeko Lege Organikoaren Proposamenak, halaber, proposatzen du ezabatzea epaiei izaera betearazlea ematen dieten eta epaiak betetzen ez dituzten agintari eta funtzionarioen aurka jarduteko aukera ematen duten artikuluak
24Otsailak Auzitegi Konstituzionalaren Legea aldarazteko Lege Proposamen Organikoak, talde jeltzaleak proposatuta, era berean planteatzen du ebazpenei izaera betearazlea ematen dioten artikuluak ezabatzea, beren epaiak betetzen ez dituzten agintarien eta funtzionarioen kontra jardutea ahalbidetzen dutenak.
Kongresuko osokoak gaur, asteartearekin, Konstituzio Auzitegiaren Lege Organikoaren 2015eko bi erreformak indargabetzeko Euskal Taldeak egin duen proposamena babestu du. Erreforma horiek, Mikel Legarda diputatuak defendatu duenez, "Konstituzio Auzitegiaren funtzio jurisdikzionala politizatzen dute". Proposamena kontuan hartzeko eztabaidan taldeek adierazitako jarreren arabera, Parlamentuko gehiengo batek izapidera onartuko du Euskal Taldearen ekimena.
Talde jeltzaleak proposatutako Lege Proposamenak alde batetik planteatzen du Autonomia Estatutuen kontrako konstituzio-kontrakotasuneko aurretiazko errekurtsoa indargabetzea eta, bestetik, haren ebazpenei izaera betearazlea ematen dioten Auzitegi Konstituzionalaren Legearen artikuluak, epaiak betetzen ez dituzten agintari eta funtzionarioen kontra jardutea ahalbidetzen dutenak.
Lehenak, Legardak azaldu duenez “berez da Gorteen aldetik prebentziozko mesfidantzaz jokatzea, beren borondateari eta Konstituzioa defendatzeko gaitasunari dagokionez”, Euskal Taldeak “politikoki sinestezin” jotzen duen zerbait, arbitrarioa izateaz gain, badirudi Gorteak ez direla beren buruaz fidatzen autonomia-estatutuak onartzen dituztenean, baina bai beste lege organiko batzuk onartzean. Onartezina iruditzen zaigu hori".
Diputatu jeltzaleak adierazi duenez, aurretiazko errekurtsoarekin "gehiengo batez onartutakoa blokeatzeko tresna bat, gutxiengo baten eskuetan jartzen da", hau da, "oposizioaren esku dagoen benetako beto politikoa" errazten da, horrek "gehiengoen eta gutxiengoen arteko harreman sisteman" dituen "ondorio kaltegarriekin".
Maribel Vaquero Euskal Taldeko bozeramaileak goizean eman duen prentsaurreko batean adierazi duenez, aurretiazko baliabide horrek "bozketak galtzen dituztenei ematen die beto politikoa bultzatzeko aukera, aurrekoan galtzaile atera ondoren". Vaquerok ildo beretik azaldu duenez, alderdi jeltzalearen lana da bidea erraztea "Eusko Legebiltzarrean hartzen diren erabakiek Kongresuan oztoporik izan ez dezaten", eta Lege Proposamen honekin lehen urratsa ematen da "Gernikako Estatutua berritzeko lortzen diren akordioek oztoporik gabe aurrera egin dezaten". Legardak kritikatu duenez, oraindik indarrean dagoen legediak "hirugarren ganbera legegile" bihurtzen du Auzitegi Gorena, eta, gainera, estatutuak jartzen dira beste lege organiko batzuk baino maila txikiagoan".
Epaiei izaera betearazlea ematen dieten eta epaiak betetzen ez dituzten agintari eta funtzionarioen aurka jarduteko aukera ematen duten Konstituzio Auzitegiaren legearen artikuluak ezabatzeari dagokionez, diputatu jeltzaleak gaitzetsi du horrela "Konstituzio Auzitegia zigor-auzitegi bihurtzen dela, baina araututako zigor-prozesurik gabe, hau da, zigor-legezkotasuna errespetatu gabe". "Imajinatzen al dituzue Ganbera honetako, parlamentuetako edo Gobernu zentraleko edo autonomikoko kideak prozesu penal baten bitartekaririk gabe eteteak izango lituzkeen inplikazio konstituzionalak?", galdetu du Legardak. "Agintariak kargutik etetea zehapen-neurri bat da, ez kautelazkoa".
"Gatazka politikoak instantzia politikoetan konpondu behar dira, eta ez juridikoetan. Duela ia hamar urte esan genuen: arazoak daude arropa juridikoarekin eta gorputz politikoarekin, eta horiek landu nahi badira, politikoki aztertu behar dira, eta ez itxura juridikoaren bidez", ondorioztatu du Legardak.