Euskaltzaindiak argitara eman du "Euskararen sustatzea. Euskaltzaindiaren adierazpenak (1976-2006)" deritzon liburuxka, azken 30 urteotan euskal akademiak erakundeei egindako adierazpenak bilduz. Guztira 32 adierazpen dira eta, aurrena, 1976ko Euskaltzaindiaren beraren onartze dekretoa.
Bai, 1976ko otsailaren 25ean, Juan Carlos erregek sinatutako dekretuaren arabera, euskararen akademia legeztatu zen; Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroa lan-eremutzat finkatu; izenez "Euskaltzaindia Euskeraren Erret Akademia" bataiatu eta barne arautegia onartu. Hurrengo egunetan Euskaltzaindiak, ur-bitsetan, dekretu haren berri emateko prentsaurrekoa eskaini zuen Durangon.
Orain gezurra dirudien arren, ofizialtasuna iragartzeko Euskaltzaindiak emandako prentsaurreko hura gaztelaniaz izan zen. Ez, jakina, euskaltzainek euskaraz ez zekitelako. Bai, ostera, orduko prentsaurreko denak gaztelaniaz izaten zirelako, komunikazio-hizkuntza gaztelania baino ez zelako eta kazetariak, euskal komunikabideetan ari ginen lau katu edo izan ezik, erdaldun hutsak zirelako. Hain zuzen, Durangokoan bildu ginen kazetarien artean Joxe Ramon Beloki (Herri Irratia) eta ni neu (Z. Argia) baino ez ginen euskaldunak.
Esan bezala, euskaltzainek aurkezpena gaztelaniaz egin eta kazetarien galderei ere gaztelaniaz erantzun ondoren, prentsaurrekoa amaitu aurretik besoa jaso eta lotsatuta, urduri asko, ausartu nintzen: "Barkatu... euskeraz galdetzerik badago?" Isilunea, tentsioa, betozko ilunak, marmarra... hartara ohituta ez zeuden kazetarien artean, baina hitz bi baino ez mahaiburuko euskaltzainaren ahotan: "Bai, jakina". Eta horrela, besterik gabe, hasi zen nik azken 43 urteotan ezagutu izan dudan lehen euskarazko prentsaurrekoa.
Auskalo gero zelakoa ote den euskararen gaurregungo egoera. Baina aurrerantzean urratu beharrekoak ukatzeke, komenigarri da gogoan hartzea herenegun edo atzo ezezik, bart iluntzean ere non ginen. Perspektibak balio du lorpenak baloratzeko.
