Alderdi biek zerga multzo bat hitzartu dute alokairua arrazoizko prezioan sustatzeko eta etxebizitza hutsak merkaturatzea bultzatzeko, aurrezpen pribatua epe luzeko inbertsiora bideratzeko eta tentsio handiko guneetan etxebizitzak eta ostatu turistikoak metatzeari buruzko fiskalitatea indartzeko
22Octobrek EAJ-PNVk eta PSE-EEk adostu duten akordioaren arabera, neurri fiskalen multzo bat sustatuko dute etxebizitza eskuratzea errazteko. Akordioak aldaketa batzuk aurreikusten ditu zerga nagusietan (PFEZ, Sozietateen gaineko Zerga, OEZ, OHZ eta udal-gainbalioa), lau helbururekin: alokairua arrazoizko prezioan erraztea, etxebizitza hutsak merkaturatzea, epe luzerako aurrezpen egonkorra sustatzea eta etxebizitzak esku gutxitan metatzea eta tentsio handiko bizitegi-merkatuetan etxebizitzen erabilera turistikoa saihesten laguntzea.
EAJ-PNVk eta PSE-EEk bien artean adostu duten akordioaren balioa azpimarratu dute, etxebizitza arrazoizko prezioan eskuratzeko laguntza emateari eta etxebizitza baldintza arduratsuetan eskaintzen dutenak babesteari gehitzen baitzaie etxebizitza-merkatuaren erabilera espekulatiboekiko are zerga-eskakizun handiagoa. Beraz, urrats garrantzitsua eman da zergen alorretik etxebizitzaren erronkari eman beharreko erantzunari dagokionez.
Alokairu eskuragarria: zerga gutxiago prezio eskuragarrian alokatzen dutenei edo gazteei alokatzen dietenei
PFEZak hobaria aplikatzen die jabeak etxebizitza alokatzeagatik lortzen dituen diru-sarrerei. Akordioak hobari hori indartzen du ondorengo kasu hauetan:
%30eko hobari orokorra %35era igoko da maizterra 36 urtetik beherakoa denean edo kontratua sinatu aurreko bi urteetan etxebizitza birgaitu denean.
Etxebizitza alokairuko bitartekaritza-programa publiko bati lagatzen zaionean, edo jabeak bere borondatez errenta bat erreferentziazko indizeen barruan finkatzen duenean, aurreikusitako hobaria %70ekoa izango da.
Hobari hori %75ekoa izango da etxebizitza duela gutxi birgaitu denean edo, erreferentziazko indizeetara egokitutako errenten kasuan, maizterra 36 urtetik beherakoa denean.
Neurri horiek indartu egiten dituzte gaur egun zerga-berrikuspenaren ondoren indarrean dauden neurriak, eta etxebizitza eskuratzeko aukera indartzea dute helburu, alokairu eskuragarria errentagarriagoa izan dadin.
Etxebizitza hutsa: salbuespenak etxebizitza sektore publikoaren esku jartzen duen jabearentzat
Akordioak PFEZren salbuespen mailakatua aurreikusten du sektore publikoari edo lankidetza publiko-pribatuko funtsei etxebizitza sozial eta eskuragarria eraikitzeko lurzorua edo etxebizitza bera ematean lortutako irabazietarako.
Hain zuzen ere, akordioak aurreikusten du etxebizitza soziala sustatzen duen erakunde publiko bati etxebizitza huts bat saltzen dionak, gutxienez aurreko bi urteetan, 2027ko abenduaren 31ra arte, ez duela tributurik ordainduko lortutako irabaziagatik, eskualdatze-balioaren muga kuantitatiboarekin eta zenbateko horretatik gorako balioetarako salbuespen partzial eta beherakor batekin. Salbuetsita geratzen ez den irabaziaren zatia berrinbertsioagatiko salbuespen bati atxiki ahal izango zaio, dagokion salmentaren zenbatekoa, aurreikusitako sei hilabeteko epean, akordioak berak sortzen duen aurrezki-kontu espezifikoan (Europa Berrinbertsioa finantzaketa-kontua) berrinbertitzen bada eta inbertsioa bost urtez mantentzen bada.
Epe luzerako aurrezki egonkorra, Europarekin lerrokatua
Neurri-multzoak Epe Luzerako Aurrezki Planak egokitzen ditu Europako aurrezte- eta inbertsio-tresna berrietara, eta "Europa Finantzatzen" Aurrezki eta Inbertsio Kontuaren aldeko zerga-araubidea sortzen du:
Epe luzerako aurrezki-planaren etekinak PFEZtik salbuetsita geratuko dira kapitala gutxienez bost urtez mantentzen bada; gainera, Europako ekonomiaren finantzaketari lotutako banakako aurrezki-aseguru berri bat txertatuko da.
Europa Finantzatzeko Aurrezki eta Inbertsio Kontuan, aktibo integratuen salmentatik edo itzulketatik eratorritako irabazi eta galeren tributazioa aldatu egiten da dirua erretiratu arte, eta iraunkortasuna saritzen da: bost urte baino gehiagoan mantendutako ekarpenei dagokien irabazia zergadun bakoitzeko 10.000 eurorainoko kargarik gabe geratzen da, eta, kopuru horretatik gora, % 20an.
Berreskuratzeke geratuko diren ekarpenen muga 150.000 eurokoa izango da, eta aktibo hautagarriak handitu egingo dira.
Neurria bat dator Europako Batzordearen 2025/2029 (EB) Gomendioarekin, zeinak estatu kideei eskatzen baitie aurrezte- eta inbertsio-kontuak sor ditzatela zerga-tratamendu sinplifikatu eta mesedegarri batekin.
Etxebizitza erostea: garestiago metatzea, merkeago gaztetan erostea
Etxebizitza erosteko OEZen tasa orokorra %4koa izango da, orain artekoa bezalakoa.
Edukitzaile handientzako zerga %5era igoko da hirugarren etxebizitzarekin, %6ra bosgarrenarekin eta %7ra hamargarrenarekin.
Akordioak, gainera, tasa murriztua aurreikusten du 36 urtetik beherako erosleentzat: orokorra baino %25 txikiagoa (%3, %4ko tasa orokorraren aldean, edo %1,75, %2,5eko tasa murriztuaren aldean).
Turismo-ostatuak eta udal-gainbalioa
OHZ: udalak gaitzen ditu, ordenantza bidez, bizitegi-merkatu tentsionatuko eremuetan kokatutako bizitegi-erabilerarako etxebizitzei kuotaren % 150 arteko errekargua aplikatzeko.
Udal-gainbalioa (IIVTNU): akordioak hiri-lurren balio-gehikuntzaren gaineko zergaren gehieneko koefizienteak eguneratzen ditu.
Jabe handiak
Sozietateen gaineko Zergaren 115. artikuluko zerga-araubide bereziari atxikitzen zaizkion etxebizitzak alokatzen dituzten erakundeek abantailak izango dituzte, baldin eta alokairuak erreferentziazko indizeetara edo bitartekaritza publikoko prezioetara egokitzen badira. Hitzarmenak eskakizun hori hiru lurraldeetan sartzea aurreikusten du.
65 urtetik gorakoak
Bi alderdiek erabaki dute gaur egun indarrean dagoen salbuespena zabaltzea 65 urtetik gorakoak izanik etxebizitza eskualdatzen dutenentzat. Zehazki, egoitza batera joaten diren edo senide batekin biziko diren pertsonentzat osatzea planteatzen da, betiere etxebizitza hutsik geratzen bada eta bitartekaritza-programa publiko bati lagatzen bazaio, erreferentziako epeak luzatuz. Aldaketa horrek ez dio inola ere eragingo 65 urtetik gorakoentzat gaur egun indarrean dagoen salbuespenari.
