TELEFONOA EUSKARAZ kanpaina jarri du abian Kontseiluak». Hori irakurri orduko bi gertaera bururatu zaizkit. Franco hil ondoko urteren bat zen. Egunero manifestaldiren bat edo grebaren bat bagenuen orduan. Jai bezpera eta jai biharamun guztietan kaleratzen ziren ikasleak. Pasai aldeko greba zen. Informazio bila Trintxerpeko ELAra deitu nuen. «Egunon», egin nion diosala telefonoa hartu zidanari. «No está» erantzun zidan arrapaladan, izen hartako inor ez baitzuen ezagutzen.
Hogeita hamarren bat urte geroago, orain dela egun gutxi, Iruñeko kaputxinoetara deitu nion lagun bati. «Gabon» adeitsuz agurtu nuen telefonoa hartu zuena. «Se ha equivocado» erantzun zidan, lehor. Hau duk hainbeste euskaltzale jakintsu zituen anaidiaren abelera, pentsatu nuen. Komentuetan ere gerraren eta diktaduraren ondorio gogorrik jasan bazen kaputxinoetan jasan zen. Atzerrirako bidea hartu behar izan zuten gehienek. Euskaltzale jakintsuen leinua aita Ondarrarekin bukatu zen, agian. Euskara bizirik den Nafarroako kaputxinoen etxe nagusian euskara arrotz gertatzeraino itzali baita euskaltzaletasuna. Ezagutzen ditudan euskaltzale jatorrek debekatzen didate gorrotatzeraino heldu direla pentsatzea, nahiz eta «telefonistaren» ahots lehorrak horretarako biderik eman.
Ez dira, jakina, euskaraz diosala egin bezain azkar, «se ha equivocado» erantzuten duten bakarrak. Badira telefonoa hartu eta beti erdaraz hasten diren euskaldunak. Mezua grabatzera erdaraz gonbidatzen zaituzten erantzungailuak ere asko dira euskaldunen eta euskaltzaleen artean. Baita mezua erdaraz uzten dutenak ere. Zoritxarrez, telefonoa bera da erdalduna askorentzat. Ez dute euskaraz egin dezakeenik uste. Kuartelean bezalaxe, telefonoan ere, badaezpada, erdaraz egin behar dela iruditzen zaie. Horrenbesterainoxe daude hezurretaraino sartuak ohiturak eta beldurrak. Harritzekoa al da telefono-zerbitzu enpresa bakar batek ere euskara ez ezartzea?
