Iritzia
15Maiatza
2005
15 |
Iritzia

Andereñoak hizpide

Iritzia
Maiatza 15 | 2005 |
Iritzia

ANDEREÑOAK ditugu berriro hizpide Madrilgo Kongresuan. Emilio Olabarria eta Gema Gonzalez de Txabarri jeltzaleek atera dute berriro frankismoan erdi ezkutuka eta Gizarte Segurantzarik gabe lan egin zuten andereñoen arazo hori. 140 inguru omen dira orain erretiroko sarian okerra dutenak. Gehiago ote diren deritzat nik, Gizarte Segurantza ia erabat ordaintzen 1978 aldera hasi baitziren ikastolak. Egia esan, ez zuten horretarako modurik ere, nahikoa lan bazuten soldatak ordaintzen eta gelak eta ikastetxe berriak egiteko dirua sortzen: kuotak, zozketak, tabernak, Kilometroak eta abar. Gainera erretiroa urruti zegoen artean eta, bestalde, orduan ez zen horretarako oraingo baldintzarik eskatzen.

Jakin, badakigu, elebitasun dekretu bat lortu zela 1968an. Euskaraz irakasteko lasapide apur bat ekarri zuen horrek, noski. Baina 1975ean ere legez kanpo ikastola asko zeuden. baimena eskatu zuten 27tik 4k bakarrik lortu zuten baimena. Gipuzkoakoen aurrekontua 180 milioi pezetakoa zen urte horretan; Madrilgo subentzioa, berriz, 50 milioitara ez zen iritsi. Franko hil eta handik bost urtera, 1980an, lortu zuten ikastolek «Titularitate Ofiziala» Eusko Jaurlaritzaren bidez. Horri eskerrak legeztatu ziren 1.738 gela.

Gehienak 1978an hasi baziren Gizarte Segurantza ordaintzen erretirorako okerra 140ri baino gehiagori ez al zaie aterako? Izan ere, urte horretarako 50.000 ikasle bazituzten ikastolek. Baina oker guztiak ez dira Gizarte Segurantza bere garaian ez ordaintzetik bakarrik sortzen, funtzionarien mutualitatekoek eta segurantza orokorrekoek ez dituzte abantaila berdinak, ezta pribatukoek eta publikokoek ere. Pribatukoak 60 urterekin erretira daitezke ehuneko ehun jasoz; publikokoak, berriz, 65 urterekin erretiratu behar dute ehuneko ehun jaso nahi badute. 60 urterekin erretiratzen den publikoko andereñoari, beraz, bi aldetatik lermatzen zaio zahar saria: Gizarte Segurantza ez ordaintzeagatik eta erretiroa aurreratzeagatik.

PARTEKATU